Ladda leek er even niet te zijn, maar niets is minder waar.
De voorbije maand stonden we verschillende journalisten van verschillende kranten en magazines te woord. Noch het verkeer op de ring rond Berlijn, noch het koele zwembadwater of de o zo trage internetverbinding, beletten ons te antwoorden op de vele vragen over jongeren en hun leefwereld. Zo vroeg het Nieuwsblad ons meer uitleg over het rookgedrag van jongeren en wou Isa van Goedele magazine weten hoe eenzaam jongeren zijn. Stijn Cools van De Morgen stelde ons dan weer enkele vragen over de generatiekloof. Een korte weergave van dat gesprek kon je op 13 augustus lezen in De Morgen.
Uiteraard valt er heel wat meer te vertellen over dit onderwerp en willen we (perfectionisten als we zijn) toch enkele kanttekeningen bij het artikel plaatsen:

- Naast de verschillen tussen de leefwereld van jongeren en volwassenen,  zijn er ook veel paralellen, gelijklopende interesses en waarden. De verschillen zijn dus niet steeds “hemelsbreed”.

- Het fenomeen ‘tegencultuur’ , dat de Amerikaanse onderzoekers trachten te vatten, is vandaag niet zo makkelijk te vangen is in één stroming of beweging.  Dit betekent echter niet dat jongeren niet meer protesteren of mee vorm geven aan onze maatschappij. Wel is dit niet zo evident. Alles lijkt verantwoord, met Oxfam koffie achter de toog en gerecycleerd papier in het copieerapparaat. Ook overleg en inspraak zijn overal wel op één of andere manier aanwezig. Maar toch is het vaak allemaal maar halfslachtig en is er veel in de wereld niet OK.  Jongeren voelen dit ook wel. Maar om de huidige economische, ecologische en sociale gang van zaken en de achterliggende mechanismen, werkelijk te begrijpen, moet je je er echt in verdiepen. Maar dat kost tijd en dat is nu juist hetgeen vele jongeren niet hebben of niet denken te hebben. Ze willen ook wel graag vrijwilliger zijn of goede doelen steunen maar willen zich aan de andere kant niet te sterk verbinden aan één organisatie of beweging. Net zoals ze niet zomaar een hiphopper, punker of gabber genoemd willen worden en een hekel hebben aan het woord subcultuur, wensen ze ook op ideologisch vlak niet zomaar in een hokje gestopt te worden.De jongeren die zich wel als vrijwilliger inzetten voor een maatschappelijk doel, zich verdiepen in een thema (bvb. ecologie)en actievoeren, zijn vaak zeer geëngageerd en hebben heel wat te vertellen. Dit ervaarde Ladda o.a. enkele maanden geleden toen ze in het kader van een artikel over engagement, het gesprek aanging met enkele leden van Jeugd & Natuur.

- Het is ook niet toevallig dat de, misschien ietwat belegen term, ‘tegencultuur’, de laatste week plots meer en meer valt. Het is immers de verjaardag van Woodstock en dan wil iedereen natuurlijk weten wat vandaag nu dé zogenaamde tegencultuur is en of onze jongeren nog wel rebels genoeg zijn.

- Ook is emo, in het huidige klimaat, niet echt het beste voorbeeld om aan te halen als het gaat om hedendaagse vormen van tegencultuur. Emo anno 2009, is dus zeker niet meer tegencultuur dan bvb. hiphop. Het voorbeeld emo als tegencultuur kwam niet uit Ladda’s mond maar werd in de papieren krant wel als voorbeeld gebruikt.

Maar nu het artikel! Met dank aan Stijn Cools:

Generatiekloof wordt groter maar generatieconflict verdwijnt
Uit recent onderzoek blijkt dat 79 procent van de Amerikanen vindt dat er sprake is van een generatiekloof. Opvallend veel, want op het hoogtepunt van jongerenrebellie in 1969 was 74 procent overtuigd van zo”n kloof. In tegenstelling tot vroeger leidt die kloof echter niet meer tot grote conflicten. Facebookgroepen vervangen studentenprotesten en niet de Amerikaanse bezetting van Vietnam maar Sabam is nu de kop van Jut.

Volgens de Amerikaanse denktank Pew Research Center uit de generatiekloof zich nu vooral in het gebruik van technologie, muzieksmaak, werkethiek en morele waarden. Vroeger concentreerde het generatieverschil zich in de eerste plaats nog op het morele aspect.

De generatiekloof verwijst naar het vermeende gapende gat tussen de opvattingen, ideeën en overtuigingen van jongeren en volwassenen. 79 procent van de Amerikanen is ervan overtuigd dat een dergelijke kloof bestaat. Dat is meer dan veertig jaar geleden, toen bleek 74 procent daarvan overtuigd te zijn. De verschillen tussen jongeren en volwassenen zorgden eind jaren 60 voor heel wat maatschappelijke onrust, met onder meer de studentenprotesten in Parijs als resultaat. “Vertrouw niemand ouder dan 30″ was het devies en Woodstock bleek de ultieme viering van de toen piepjonge tegencultuur.
De generatiekloof bestaat nog steeds, maar staat al lang niet meer garant voor felle conflicten. “De jonge generatie heeft een manier gevonden om het oneens te zijn met de oudere generaties zonder dat er ruzie van komt. Ze vechten niet”, duidt Pew-onderzoeksleider Paul Taylor.
Mede onder impuls van het eerdere verzet van de babyboomers ziet de maatschappij er nu heel anders uit. “Zich ergens tegen verzetten is minder vanzelfsprekend geworden. Vroeger was fel verzet tegen de oudere generaties nodig om komaf te maken met de bestaande rigide bestuursvormen. Nu zijn de lijnen niet meer zo scherp gesteld, kunnen jongeren zich beter vinden in de maatschappelijke structuren”, bevestigt Lotte De Bruyne van jongerenexpertisecentrum Ladda.
Er rest de huidige generatie jongeren bijgevolg niets meer om voor te vechten. “Niet waar”, ontkent De Bruyne. “De grote verhalen en acties lijken misschien een beetje verdwenen. Maar jongeren zijn nog steeds erg actief bezig met de samenleving vorm te geven. Facebookgroepen zijn bijvoorbeeld een erg populaire manier om wantoestanden aan te klagen. Ook kleinschalige initiatieven als de bezetting van het Lappersfortbos of biologische tuinprojecten kunnen nog op heel wat sympathie rekenen. Jongeren putten voor hun eerder bescheiden protest vooral inspiratie uit de eigen leefwereld: over een organisatie als Sabam worden heel wat vragen gesteld. Ze vinden dat het geld van fuiven wel degelijk bij de artiest terecht moet komen.”
“Neemt niet weg dat de verschillen tussen jongeren en volwassenen nog steeds hemelsbreed zijn”, bevestigt De Bruyne. “Een generatiekloof is een gegeven, het is iets van alle tijden. Logisch ook, jong-zijn is een bewustzijn dat danig verschilt van wat iemand op leeftijd denkt en doet. Jongeren groeien bovendien op in een heel andere samenleving dan hun ouders. De kloof kan echter het best niet al te diep zijn. Het is belangrijk dat alle leeftijden de moeite doen om over de leefwereld van anderen te reflecteren.”

Virtuele versus echte wereld

Volgens het Pew-onderzoek is de belangrijkste kloof tussen jongeren en ouderen momenteel het gebruik van technologie. “Er is een groot verschil tussen de manier waarop generaties met technologie omgaan”, aldus De Bruyne. “Dan heb ik het het niet over het al dan niet hebben van een iPhone. Nee, voor veel ouderen is de computer een combinatie van een encyclopedie en een typemachine. Jongeren zien het internet vaak als een verlengstuk van hun leven. De virtuele en de echte wereld zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ouderen hebben daar vaak geen vat op, proberen het te snappen maar zitten toch niet in die jongerenwereld. Dat is een daadwerkelijke kloof die behoorlijk moeilijk te overbruggen is.”
Ook opvattingen over werkethiek en respect dragen bij aan de generatiekloof. Een overgrote meerderheid van de ondervraagden, jongeren incluis, is ervan overtuigd dat ouderen er striktere opvattingen op na houden. Jongeren zouden het bijvoorbeeld moeilijk hebben om blindelings bevelen van de baas op te volgen. “Dat wil niet zeggen dat jongeren minder hard werken. Ze hebben gewoon nood aan inhoud, een verhaal, een duidelijke verantwoording waarom ze iets moeten doen. Oudere generaties zijn het nog wat meer gewend om blindelings bevelen op te moeten volgen”, aldus De Bruyne.
De huidige economische crisis zou de generatiekloof wel eens opnieuw kunnen doen ontaarden in conflicten. “Veel zal afhangen van de manier waarop met de crisis wordt omgegaan. De generatiekloof is een natuurlijk gegeven, maar uiteraard is het ook onderhevig aan maatschappelijke en economische veranderingen. Het politieke beleid bepaalt mee hoe jongeren en ouderen tegenover elkaar staan. Jongeren komen op voor hun vrijheid. Als er een repressief beleid gevoerd wordt om de crisis tegen te gaan, dan zal de generatiekloof opnieuw garant staan voor enkele stevige conflicten.”
Rock-”n-roll was vroeger de ultieme tegencultuur. Het rebelse karakter jaagde menig brave huisvader de kast op. Ondertussen wordt rockmuziek geapprecieerd door alle generaties. Jongeren gaan zelfs massaal teruggrijpen naar de muziek van vroeger. The Beatles blijven ongemeen populair. Alleen hiphop en rap zijn muziekgenres die exclusief het domein zijn van de jeugd, besluit het onderzoek van Pew. “Onvoldoende om deze genres tot tegencultuur te bombarderen”, volgens De Bruyne. “Hiphop en rap zijn ook erg mainstream geworden. Muzikale tegencultuur uit zich nu vooral in subgenres die nauwelijks bekendheid hebben bij het grote publiek.”

Stijn Cools, De Morgen, 13 augustus 2009

Andere artikels of bijdragen kan je steeds vinden onder het luikje archief op www.ladda.be .
De computer op het prentje is de Osborne 1 uit 1981, één van de eerste gecommercialiseerde laptops.

• 

• MEER POSTS / TIMELINE


• « Lang leve de walkman
• » Kraakwit